Kripto Varlık Sözlüğü Terimler ve Tanımlar

Kripto varlık birimlerine güvenli biçimde yatırım yapabilmek için bazı terimlere hakim olmak gerekiyor. Sanal varlıkların endeks hareketlerindeki dinamik yapıya benzer şekilde kripto varlık dünyasındaki terimlerin sayısı sürekli artıyor. Biz de bu durumdan yola çıkarak en sık kullanılan kripto terimleri ve anlamlarını içeren, size yol gösterecek bir sözlük hazırladık. İşte, sizin için seçtiğimiz terimler ve karşılıkları:

Temel Kripto Terimleri ve Anlamları

Temel kripto terimlerini ve anlamlarını şu şekilde sıralayabilmek mümkün:

Altcoin Nedir?

Altcoin, “Alternative Coin” teriminin kısaltmasıdır. Bitcoin’e alternatif olarak yaratılan tüm kripto varlık birimlerini tanımlamak için bu terim kullanılır.  Altcoin’ler sanal para birimi piyasasının yarıya yakınını temsil eder. Büyük çoğunluğu, fiyat hareketleri bakımından Bitcoin’i taklit etme eğilimindedir. En popüler altcoin’ler; Ethereum (ETH), Tether (USDT), BNB (BNB), Solana (SOL), Dogecoin (DOGE) ve Ripple Coin (XRP) olarak sıralanır.

Kripto Cüzdan Nedir?

Kripto cüzdan, yatırımcıların kripto varlık birikimlerini güvenli ortamda saklayabilmelerine olanak tanır. Kripto varlıkların gönderim ve alım işlemleri de dijital cüzdanlar vasıtasıyla gerçekleştirilir. Sanal para birimleri için üretilen cüzdanlar, sıcak ve soğuk olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır. Sıcak kripto cüzdanlar, doğrudan internete bağlı olarak işlem yapılmasına olanak tanır. Soğuk cüzdanlarda işlem yapılabilmesi içinse böyle bir gereksinime ihtiyaç duyulmaz.

Ayı Piyasası Nedir?

Kripto sözlük dahilinde sıralanabilecek bir diğer temel terim olan ayı piyasası, fiyatların düşüş trendinde olduğu dönemi temsil eder. Orijinal adıyla Bear Market dönemlerinde piyasaya karamsar hava hakim olur. Satış hacmi artarken alıma yönelik yatırımcı yaklaşımı durağan pozisyona geçer. Deneyimli yatırımcılar, ayı piyasası dönemlerinde düşük değerden kripto varlık alımına devam ederek birikimlerini artırabilir.

Boğa Piyasası Nedir?

Boğa piyasası, teknik olarak ayı sezonunun tam tersidir. Yani piyasa, genel olarak yükseliş trendine girer. Bull Market dönemlerinde yatırımcıların birikim yapmaya yönelik kararları iyimser profildedir. Boğa piyasası sezonlarında alım eğilimi arttığı için fiyatlarda yükseliş gözlemlenmesi olağandır. Piyasadaki iyimser hava zaman içerisinde yerini doygunluğa bırakır. Doygunluk devresinin ardından ise ayı sezonu başlar.

Likidite Nedir?

Likidite, kripto varlık özelinde iki farklı anlama gelir. Terim, en yaygın kullanılan haliyle bir kripto varlık biriminin nakde çevrilebilme özelliğini tanımlamaya yarar. Likidite aynı zamanda merkezi olmayan bir borsada işlem görmeye uygun sanal para birimi miktarını ifade eder. Yüksek likidite, ilgili tüm yatırımcılar için daha iyi fiyatlar anlamına gelir. Likiditenin yüksek olması ayrıca fiyat istikrarını simgeler.

Blockchain Teknolojisi İle İlgili Kavramlar

Blockchain teknolojisi özelinde en sık karşılaşabileceğiniz terimler şunlardır:

Blockchain Nedir?

Blockchain, en yalın tanımıyla dağıtılmış bir veritabanıdır. Kripto varlık konseptinin temelini oluşturan teknoloji için bilgileri dijital bloklara kaydeden ve merkezi olmayan defter yakıştırması yapılabilir. Blok zincirler, değiştirilemez veri gruplarının kamuya açık kayıtlarını içerir. Birçok Blockchain ekosistemi, kendi kripto varlık birimine sahiptir.

Kriptografi Nedir?

Kriptografi, veri gruplarının bir anahtar ile güven altına alındığı bir şifreleme yöntemidir. Kriptografi yönteminde bilgi, gönderici tarafından şifrelenir. Bu şekilde gizlenen işlem, sadece alıcı tarafından açılabilir. İş Kanıtı (Proof of Work) protokollerini kullanan blok zincirleri, yeni blokların çıkarılması ve doğrulanması için karmaşık kriptografi bulmacalarının çözülmesini gerektirir. 

Mining Nedir?

Mining veya madencilik, yeni bloklar oluşturmak için bilgi işlem kaynakları vasıtasıyla bir blockchain ağına katkıda bulunulması sürecidir. Bilgi işlem kaynakları ile sağlanacak katkı, ağ katılımcıları tarafından yönetilir. Madencilik faaliyeti, gerekli donanım ihtiyacının karşılanması suretiyle bireysel bazda gerçekleştirilebilir. Bir grup katılımcının oluşturduğu yapıya ise madencilik havuzu adı verilir.

Blok Ödülü Nedir?

Madencilik faaliyeti sonucunda oluşturulan her yeni blok için faaliyeti tamamlayan katılımcılar, blok ödülü almaya hak kazanır. Blok ödülleri, teşvik amaçlıdır. Zira ağın çalışır durumda kalması için katılımcıların katkı sağlaması gerekir. Ödüller, yeni basılmış kripto varlık birimi biçimindedir. 

Benchmarking Nedir?

Benchmarking (Kıyaslama), yatırım araçlarının performansını ölçümlemek için finans dünyasında sıkça kullanılan bir standart konumundadır. Benchmark adı verilen referans noktaları aracılığıyla gerçekleştirilen kıyaslama süreci, kripto varlık birimleri için de uygulanır. Endeksler, kıyaslama söz konusu olduğunda en sık tercih edilen seçeneklerdir. Endeks takibi için en ideal araçlar, online kripto varlık borsalarıdır.

Smart Contract Ne Demek?

Smart contract (akıllı sözleşme), anonim kişiler arasında gerçekleşen işlemlerin güvenli biçimde devam etmesini sağlayan protokoldür. Akıllı sözleşmeler, işlemlerde bazı şartların yerine getirilmesi ön koşuluyla blockchain ağına kaydedilir. Bu sayede sözleşmenin tarafları anonimliklerini korurken üzerinde anlaşılan şartların değiştirilmesi imkansız hale gelir. Sözleşmenin koşulları oluşturulurken “if-then” iş modeli esas alınır.

Merkeziyetsiz Borsa Nedir?

Merkeziyetsiz borsa (Decentralized Exchange – DEX), kripto varlık birimi alıcı ve satıcılarını birbirine bağlar. Bir nevi pazar yeri konumundaki merkeziyetsiz borsalarda, taraflar arasındaki bağ eşler arası (peer to peer) protokolle kurulur. Bu tür borsalar, gözetim altında tutulmaz. Kullanıcılar, kendi özel anahtarlarının kontrollerinde işlemlerini gerçekleştirir.